بقول هوارت HUART در دائرة المعارف اسلامى ، وفات اسماعيل در مدينه در سنه 143 ه 760 م است ، در حالى كه اسماعيليان معتقدند كه او پنج سال بعد از مرگ پدر در بازار بصره ديده شده بود ، ولى فرزندان او بنابر فشارهاى سياسى كه بر علويان وارد بود ، مدينه را پدرود گفتند ، و محمد فرزند بزرگش در 138 ه 755 م در دماوند رى مخفى شد ، و فرزندان او در خراسان آمدند ، و از راه قندهار به سند و هند رفتند ، و در انجا تاكنون باقى مانده‌اند . « 1 » ملتان و سرزمين‌هاى شرقى خراسان و مجارى سند ، پناه‌گاه اسماعيليان گرديد ، و ازين مردم يك خاندان عربى بنو سامه منسوب به قريش در قرن اول اسلامى به سند آمده بودند ، چنانچه فضل بن ماهان و خاندانش كه از موالى بنوسامه بودند ، از عصر مامون ( 198 ه 813 م ببعد ) در مقام سندان تا حدود 227 ه 841 م حكمرانى داشتند . « 2 » بقول ابن رسته ( حدود 290 ه 902 م ) خاندان سامه بن لوئى بنام بنو منبه در ملتان حكم ميراندند « 3 » ، كه بشارى مقدسى از شيعه بودن آنها حكايه نمايد و گويد كه در اذان « حى على خير العمل » و در اقامت دو بار تكبير ميگفتند و خطبه را بنام فاطميان مصر ميخواندند و بدربار ايشان تحفها مىفرستادند « 4 » . و ازين روايات برمىآيد ، كه اسماعيليان در ملتان و ديار سند فراوان و حتى حكمران هم بوده‌اند . اسماعيليان در قرن بعد ، داعيان آتش زبان و دانشمندى در خراسان داشته‌اند ، كه از انجمله احمد بن يعقوب سجزى از سيستان بود ، و در بخارا در سنه 331 ه 942 م كشته شد ، او بر تأويل قرآن كتابها دارد ، كه كشف المحجوب به زبان دريست ، و اساس الدعوه - و تأويل الشرايع - و سوس البقاء و كتاب الاتحاد - و اثبات النبوه هم ازوست . ديگر محمد بن احمد نسفى است كه او هم در سنه 331 ه در ماوراء النهر كشته شده

--> ( 1 ) - الاعلام 1 / 307 بحوالت فرق الشيعه نوبختى 67 و دائرة المعارف اسلامى 2 / 188 و ملوك العرب 1 / 215 و خلاصه تذهيب الكمال 28 و غيره ( 2 ) - تعلقات هند و عرب 306 ( 3 ) - الاعلاق النفيسه 135 ( 4 ) - احسن التقاسيم 481 و 485